| Yuyaypaktachi, rikuypacha, paktachi, kapaktukuy |
|
|
Yuyaypaktachi: INEC yanapakwasipa minkay paktachika kanmi, kashkata rikuchiyta allí allí tukuy llaktaman willachina, shina rurakpika llaktapi kawsakkunapak kullki kamay miraykuna tiyankami, shinallatak llaktapa kashkata rikuchiyta allí rurachun yanapankami. Rikuypacha: INEC yanapakwasika asha punllakuna hipaka allí willaykunata rikuchikmi kanka, shinallatak ima mutsurishkatapash ñapashmi willachinka, tukuyllaman kashpapash shukkunallaman kashpapash shinallatak tukuy wankurishka kawsakkunamanpash. Paktaykuna: Kullki kamaypi kashkata rikuchiyta ñapash willachichun ushalla chimpapurankapak. Kashkata rikuchiy mashkaykunata yanapakwasi ashtawan yanapachun kayshukkuna rurashakwan chimpapurashpa rikushpa. Tukuylla mama llaktapa chanikunata wakaychina. Kashkata rikuchik mashkaykuna ashtawan tiyachun mirachinami allí kanka. Mama llakta hunta kashkata rikuchiykuna tiyachun tankanami allí kanka. Kapaktukukamay Mama llaktaman willachinkapak, kashkata rikuchik rurayriytami charina kanchik. Mamallaktapa Kipukamay Llika SEN, kipapakchirurayta, llamkayñanta rurashkataka rikuranami kanchik. Charishkata rikuchik pankata ruranami kanchik shinallatak SEN ima yachayñanwan, ima hillaykunawan mashkaykunata rurashkatakapash wakaychinami kanchik. SEN ukupi tiyak kashkata rikuchikkuna allí rurarichun cartografia nishkakunata mushukyachina. Llaktayukkuna, wasiyukkuna, wakrayukkuna, kullkiyukkuna, mashna kashkata rikuchik lanuta ruranami kanchik, chaykunataka tukuykunaman yachak chayachinamimkanchik. Kaykunataka utkallami yachak chayachina kanchik, pankakunapi kilkashpa, uyana rikuna antakunapi churashpa, runakunamanpash, tukuylla kakkuna, shukkunallapak kakkuna, kay llaktapi kakkunaman karu llaktapi kakkunamanpash tukuykuna yachashka kachun. Yanapakwasipa katinakuna paktaykuna Yanapakwasipa alliyuyaykunami wankuri kawsaypa katina kan, kaykunami yuyaypaktachimanta rikuypacha rurayman chimpachin. Shinami yanapakwasika kay yuyaykunata paktachin: Pushay INEC mamallakta ukupi shinchiyarishkata katichina kan, Mamallakta Kipukamay Llika(SEN)pi kipukamay rurak yanapakwasi kashkamanta; yachamuy, aripaktachi shinallatak tantarishka llamkay, ruraykunami ñukanchikpa mawkakkunawan shinallatak willay mawkakkunawan alli pusharinchik. Allipachakay INEC mamallakta kipukamay ruraypi kimirirurak shina, ruranakunata, llamkaykunata kapuyachin alli chanikunata surkunkapak, pachakunata paktachinkapak shinashpa mawkakkuna kipukamaywillaykunawa kushilla kachun. Mushukyachiy INEC mushuk ñankunata katin kipukamaykunata maskanapi, alli tikrachin wakikuna willaykunata rurashkakunata Paktay Yanapakwasi alli runakunawan llamkan, kaykunami wakiman alli, achikkay, utkalla, shina kakta pacha kipukamay willaykunata kuchun sakin Kapaktukukamay INEC yanapakwasika alli kapaktukutami charin, chaymantami allí utkalla rurashpa rikuchiyta ushan, chaymantami ashtawan ucha rurashpa rikuchiyta ushan, shinallatak maykanta utkalla willachina kashkatapash yachanmi. Kay ukupilla kapakkamay kashnami rikunchik: Yanapakwasikunapi minkashpuriy nishkakuna pakta pakta Mamallaktapa Kipukamay Llika (SEN) sinchiyachishpa ñawpakman apachunmi munanchik. Mashna kayta mutsurikkuna allí yachashka kachun, yachanata mashkakkunapash, kay kashkata rikuchikka allí kashkata shinallatak ima yachanapash pakalla kashkata yachak chayachun. Mushukyachishpami rikuchina kanchik. Uku ukulla mañarishkakunata tatkichina shinallatak yanapakwasi hatunpushana nishkatapash shinchiyachinami kan. Ukumanpash kanllamanpash allí rikurichun shinchiyachinami kan.Kunan imashina kashkata rikuchinataka punllanti INEC ukupa kipukamay ruraypa katinakuna Mutsuriy: Mamallaktapa shinallatak imapipash mawkanapa mutsurishka kipukamay willaykunata kapuyachikun. Sumakyay: Willay mawkakunawan shinallatak chani kukkunawan alli sumakchayta charishpa. Paktakuy: Mutsurishka chanikunatalla mañashpa ruraykunapa. Pakay: Kipukamay chanikunata willaykunata kukkuna kushkata rakichina, pi kaykunata kushkata mana nishpa. Hikuy: Mawkakkunaman kipukamay willaykunata riksichishpa, kunanpachakupi ruraykunawan pakta kachun. Alli ruray: Pakchi alli yachakkuna shinallatak willaykunawan alli arinishkayta charishpa. Achikkay: Kipukamay willaykunata rurankapak ruraykatiyta shinallatak maykaman kaykuna chayan willaykunata kuna. Yaykuy: Alli hillaykunata mutsuchishpa chanikunaman hawalla yaykuchu sakin Alli yuyay: Kipukamay willaykunata chimpapurachiyta ushankapak ruray katiyta, rakichiyta shuk layapilla ruranata churashpa |
Hayñi Kamashka © 2011 | INSTITUTO NACIONAL DE ESTADÍSTICA Y CENSOS
Sakirin: Juan Larrea N15-36 shinallatak José Riofrío ñanwan
254 4326 / 252 9858